1. Wprowadzenie – czym jest więźba dachowa

Więźba dachowa to konstrukcja nośna dachu, której zadaniem jest:

• przenoszenie obciążeń od pokrycia dachowego,
• przekazywanie obciążeń na ściany i podpory,
• zapewnienie stateczności całego układu.

Obciążenia działające na więźbę to m.in.:

• ciężar własny,
• śnieg,
• wiatr,
• obciążenia montażowe.

2. Definicja więźby bezrozporowej

Więźba bezrozporowa to taka konstrukcja dachu, w której:

👉 nie występują siły poziome (rozporowe) działające na ściany zewnętrzne

Oznacza to, że wszystkie obciążenia są przekazywane:

• pionowo na podpory (ściany, słupy),
• bez „rozpychania” ścian na boki.

3. Czym jest rozpor w więźbie dachowej

W wielu konstrukcjach dachowych krokwie opierające się na ścianach powodują powstawanie sił poziomych:

👉 siły rozporowe próbują „rozsunąć” ściany budynku.

Jeśli nie zostaną odpowiednio przejęte, mogą powodować:

• pęknięcia ścian,
• deformacje konstrukcji,
• uszkodzenia budynku.

4. Zasada działania więźby bezrozporowej

W więźbie bezrozporowej siły poziome są eliminowane poprzez zastosowanie dodatkowych elementów konstrukcyjnych, które:

• przejmują rozpor,
• zamykają układ sił,
• przekazują obciążenia pionowo.

5. Elementy konstrukcyjne eliminujące rozpor

jętki

łączą krokwie i ograniczają ich rozchylenie.

płatwie

pośrednie belki podpierające krokwie.

słupy

przekazują obciążenia pionowe na strop lub ściany wewnętrzne.

kleszcze

usztywniają układ i przenoszą siły poziome.

6. Typowe przykłady więźb bezrozporowych

6.1 Więźba jętkowa

• krokwie połączone jętką,
• jętka przejmuje siły rozporowe.

6.2 Więźba płatwiowo-kleszczowa

• krokwie oparte na płatwiach,
• obciążenia przekazywane przez słupy.

6.3 Więźby kratowe (prefabrykowane)

• działają jak kratownice,
• brak rozpierania ścian.

7. Zalety więźby bezrozporowej

• brak obciążeń poziomych ścian,
• większe bezpieczeństwo konstrukcji,
• możliwość stosowania w budynkach o słabszych ścianach,
• łatwiejsze projektowanie układu statycznego.

8. Wady i ograniczenia

• większa liczba elementów konstrukcyjnych,
• większe zużycie materiału,
• konieczność stosowania podpór pośrednich (np. słupów).

9. Znaczenie w projektowaniu

Wybór więźby bezrozporowej jest szczególnie ważny w:

• budynkach murowanych (ograniczenie spękań),
• budynkach o dużych rozpiętościach,
• konstrukcjach o słabszych ścianach nośnych.

Projektowanie odbywa się zgodnie z:
📘 Eurokod 5

10. Porównanie z więźbą rozporową