1. Wprowadzenie – ocena energetyczna budynków

Ocena energetyczna budynków jest jednym z podstawowych elementów współczesnego projektowania budowlanego. Jej celem jest określenie zapotrzebowania budynku na energię potrzebną do jego eksploatacji, a także ocena efektywności energetycznej przegród oraz instalacji technicznych.

W Polsce zasady oceny energetycznej regulują:

• Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków,

• Warunki Techniczne (WT 2021),

• Rozporządzenie w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku,

• Dyrektywa UE EPBD – Energy Performance of Buildings Directive.

Ocena energetyczna opiera się na kilku wskaźnikach opisujących różne poziomy zużycia energii w budynku.

2. Wskaźnik Ub – jednostkowe straty ciepła budynku

Wskaźnik Ub określa straty ciepła przez przegrody budowlane.

Jest on związany z izolacyjnością cieplną przegród i zależy od:

• współczynników przenikania ciepła U,

• powierzchni przegród zewnętrznych,

• mostków cieplnych,

• geometrii budynku.

W praktyce projektowej oznacza to, że im:

• mniejszy współczynnik U,

• lepsza izolacja przegród,

tym mniejsze straty ciepła budynku.

Wskaźnik Ub jest więc miarą jakości energetycznej przegród zewnętrznych.

3. Energia użytkowa – EU

Energia użytkowa EU określa ilość energii potrzebnej do utrzymania wymaganych warunków wewnętrznych w budynku.

Uwzględnia ona:

• straty ciepła przez przegrody,

• straty wentylacyjne,

• zyski wewnętrzne (np. od ludzi i urządzeń),

• zyski słoneczne.

EU zależy wyłącznie od:

• konstrukcji budynku,

• izolacyjności przegród,

• szczelności,

• orientacji budynku względem stron świata.

Nie uwzględnia natomiast sprawności instalacji.

4. Energia końcowa – EK

Energia końcowa EK oznacza ilość energii, która musi zostać dostarczona do budynku.

Uwzględnia ona sprawność systemów technicznych:

• systemu ogrzewania,

• systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej,

• systemu wentylacji,

• systemu chłodzenia,

• systemu oświetlenia.

Można zapisać zależność:

EK=EU/η​

gdzie η oznacza sprawność systemu energetycznego.

Oznacza to, że im bardziej efektywna instalacja, tym mniejsza energia końcowa potrzebna do zasilania budynku.

5. Energia pierwotna – EP

Najważniejszym wskaźnikiem w ocenie energetycznej budynku jest energia pierwotna EP.

Uwzględnia ona:

• energię potrzebną do wytworzenia nośnika energii,

• energię zużytą podczas transportu,

• energię potrzebną do przetworzenia paliwa.

Oblicza się ją ze wzoru:

EP=∑(EKi⋅wi)

gdzie:

• EKi – energia końcowa dla danego systemu,

• wi – współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej.

Przykładowe wartości współczynników:

Wskaźnik EP pokazuje rzeczywisty wpływ budynku na zużycie zasobów energetycznych.

6. Wymagania normowe dla EP

Warunki Techniczne określają maksymalne dopuszczalne wartości EP.

Dla domu jednorodzinnego:

EPmax=70 kWh/(m2⋅rok)

Oznacza to, że projekt budynku musi spełniać warunek:

EP≤EPmax​

Aby to osiągnąć stosuje się:

• dobrą izolację przegród,

• energooszczędne instalacje,

• odnawialne źródła energii.

7. Inne wskaźniki energetyczne

W analizie energetycznej stosuje się również inne wskaźniki:

E₂

energia pomocnicza zużywana przez instalacje (np. pompy, wentylatory).

U

współczynnik przenikania ciepła przegrody.

n50

współczynnik szczelności powietrznej budynku.